Okul öncesinde “oyun” kelimesi bazen ders dışı bir etkinlik gibi anlaşılır.
Oysa bu dönemde oyun, öğrenmenin aracı değil biçimidir. Çocuk
oynarken sadece eğlenmez: kural kurar, deneme yapar, rol değiştirir, pazarlık eder.
Oyunda ne öğrenilir?
- Dil: Oyunu anlatmak, rol dağıtmak ve kuralı tarif etmek cümle kurmayı zorlar.
- Matematik: Blok dizmek, eşleştirmek, sıraya koymak; sayıdan önce gelen kavramlardır.
- Sosyal beceri: Sıra beklemek ve anlaşmazlığı çözmek gerçek durumda öğrenilir.
- Öz düzenleme: “Şimdi sıra bende değil” demeyi, oyun kuralı öğretir.
- Yaratıcılık: Bir kutu, arabaya da eve de dönüşebilir.
Serbest oyun ve yönlendirilmiş oyun
Serbest oyunda konuyu, rolü ve kuralı çocuk belirler; yetişkin
gözlemci kalır. Yönlendirilmiş oyunda öğretmen bir amaç koyar ve
oyunu o yöne doğru zenginleştirir — örneğin market oyununa gerçek fiyat etiketleri
ekleyerek sayı çalışmasına dönüştürür. İyi bir programda ikisi de vardır; biri
diğerinin yerini almaz.
Öğretmen oyunu nasıl destekler?
Oyunu yöneterek değil, besleyerek. Bir malzeme eklemek, bir soru sormak ya da
sıkışan bir anlaşmazlıkta iki çocuğun da cümlesini kurmasına yardım etmek yeter.
Öğretmenin en zor işi çoğu zaman müdahale etmemektir: çocuk kendi çözümünü
bulduğunda öğrenme kalıcı olur.
Evde oyunu desteklemenin yolları
- Az oyuncak, çok imkân. Çok sayıda hazır oyuncak yerine kutu, kumaş, kap, tahta parçası.
- Zaman bırakın. Peş peşe planlanmış bir gün, oyuna yer bırakmaz.
- Oyuna katılın, yönetmeyin. Çocuk size rol verirse o rolü oynayın.
- Dağınıklığa tahammül. Kurulan bir oyun, toplanmadan önce bitmelidir.
- Dışarı çıkın. Açık havada oyun, hem hareket hem gözlem demektir.
“Sadece oynuyorlar” endişesi
Veliler bazen çocuğun defter doldurmadığı için bir şey öğrenmediğini düşünür.
Oysa okul öncesinde kalıcı öğrenme, tekrarlanan deneyimlerle olur. Bir hafta
boyunca su ile oynayan çocuk; akmayı, dolmayı, taşmayı ve ölçmeyi elleriyle
öğrenir. Eğitim programımızda bu çalışmaların günlük akış
içindeki yerini anlatıyoruz. Günlük programımızı eğitim sayfamızda görebilirsiniz.
İlgili yazılar
18 Ağustos 2026